Podcast Opvliegers bespreekt de overgang open en deskundig. In deze review lees je of de serie ook geschikt is voor vrouwen met ME.
De podcast Opvliegers van Omroep MAX behandelt op een toegankelijke en informatieve manier de overgang bij vrouwen. De serie werd gelanceerd op 26 oktober 2020 en bestaat uit acht afleveringen, plus een bonusaflevering
Opvliegers wordt gepresenteerd door journalist en presentator Elles de Bruin. Ze deelt in de podcast haar persoonlijke ervaringen en spreekt met experts en ervaringsdeskundigen om het taboe rondom de overgang te doorbreken. Elke aflevering duurt gemiddeld 40 tot 45 minuten.
Hieronder volgt een samenvatting van de afleveringen en tot slot wat Vrouw met ME ervan vindt. Is de podcast bijvoorbeeld geschikt voor snel overprikkelde ME-patiënten?
Aflevering 1: Je moet er ‘gewoon doorheen’
In deze eerste aflevering gaat Elles in op het taboe rond de overgang en de lichamelijke en psychische klachten die ermee gepaard gaan. Het doel is om openheid te creëren over onderwerpen zoals stemmingswisselingen, opvliegers, vermoeidheid, en de impact op werk en relaties.
Eveline Bakker van het platform Vuurvrouw legt uit dat de overgang vaak wordt geassocieerd met zwakte en verlies van aantrekkelijkheid, wat bijdraagt aan het taboe. Lily Koopmans deelt haar ervaring van het jarenlang niet serieus genomen worden door artsen. Professor Herman Depypere uit Gent wijst op de toegenomen levensverwachting als reden waarom de samenleving nu meer met de overgang te maken heeft dan vroeger. Actrices Medina Schuurman en Isa Hoes komen aan het woord over hun eigen ervaringen.
Aflevering 2: 40 jaar in de overgang
Elles onderzoekt de verschillende overgangsklachten en wat er in haar lichaam gebeurt tijdens deze fase. Ze heeft het over opvliegers, nachtzweten, slecht slapen, hartkloppingen, angst, paniekaanvallen, stemmingswisselingen en gewichtstoename.
Elles praat opnieuw met gynaecoloog Herman Depypere, die uitlegt dat de menopauze niet slechts een korte periode is, maar dat vrouwen tegenwoordig een derde van hun leven in de overgang kunnen zijn.
Daarnaast loopt Elles mee met gynaecoloog Dorenda van Dijken in het OLVG West in Amsterdam en spreekt ze met vrouwen die door hun huisarts zijn doorverwezen vanwege overgangsklachten. Een van deze vrouwen, Mariska, vertelt hoe de overgang haar dagelijks functioneren zo erg beïnvloedde, dat autorijden zelfs niet meer vanzelf ging. Deze aflevering biedt inzicht in de fysieke en psychische veranderingen tijdens de overgang en benadrukt het belang van erkenning en begrip voor deze levensfase.
Aflvering 3: De mentale kant
Deze aflevering gaat in op mentale klachten zoals stemmingswisselingen, angst en paniekaanvallen die vaak voorkomen tijdens de overgang.
Elles bespreekt hoe hormonale veranderingen kunnen leiden tot stemmingswisselingen, een heel kort lontje en zelfs depressieve gevoelens.
Psychiater Irene van Vliet legt uit dat het vrouwenbrein tijdens de overgang als het ware ‘in verbouwing’ is, net zoals in de puberteit of zwangerschap.
Coach en schrijfster Saron Petronilia vertelt over haar depressieve periode tijdens de overgang, waarin ze moeite had om uit bed te komen en het leven heel somber inzag.
Deze aflevering maakt duidelijk hoe belangrijp openheid over mentale klachten tijdens de overgang is en biedt inzicht in de onderliggende oorzaken van deze gevoelens.
Aflevering 4: De overgang als carrièrekiller
Elles bespreekt de impact van de overgang op het functioneren op de werkvloer, ziekteverzuim en de rol van werkgevers Vrouwen melden zich vaker ziek of vallen zelfs volledig uit tijdens de overgang. Sommigen kiezen ervoor om lager te solliciteren of verlaten de arbeidsmarkt volledig vanwege hun klachten.
Vanuit werkgevers is er vaak weinig begrip of kennis over de overgang op de werkvloer, wat het voor vrouwen lastig maakt om ondersteuning te krijgen. De drempel om overgangsklachten te bespreken met leidinggevenden of collega’s is vaak hoog
Aflevering 5: Hormoontherapie
In deze aflevering onderzoekt Elles wat hormoontherapie precies doet voor vrouwen in de overgang en waarom deze behandeling zo controversieel is.
Opvallend is dat slechts 5% van de Nederlandse vrouwen met overgangsklachten hormonen gebruikt, terwijl dit percentage in omliggende landen tussen de 15% en 35% is.
Elles gaat in op de werking van HRT en waarom het in Nederland minder wordt voorgeschreven. Ze bespreekt de invloed van eerdere studies, zoals de Women’s Health Initiative (WHI) uit 2002, die leidden tot enorme terughoudendheid bij artsen en vrouwen vanwege de zorgen over gezondheidsrisico’s (borstkanker). Ook belicht ze de voordelen van HRT, zoals het verlichten van opvliegers, nachtzweten en stemmingswisselingen.
Ook deze aflevering bevat gesprekken met deskundigen en vrouwen die hun persoonlijke ervaringen delen.
Aflevering 6: Levensstijl en seks
Elles legt haar eigen levensstijl onder de loep en bespreekt hoe stress overgangsklachten kan verergeren. Ze onderzoekt hoe je overgangsklachten kunt verminderen door je levensstijl aan te passen: meer rust, beweging, gezonde voeding en een goede balans tussen werk en privé kan helpen. Ze praat onder andere met Alette Mulder, die vrouwen in de overgang coacht bij het in toom houden van hun hormonen door middel van voeding, beweging en ontspanning.
Ook komt het onderwerp matige seks of überhaupt geen seks tijdens de overgang aan bod, met een bijdrage van seksuoloog Astrid Cremers, die benadrukt dat veel vrouwen geholpen kunnen worden bij vaginale problemen die seks bemoeilijken.
Kunstenares Ellen Vermeulen maakt ‘overgangsbarbies’: realistische poppen van vrouwen in de overgang, in plaats van de traditionele, onrealistische Barbie-figuur. Haar kunstproject, getiteld ABFAB Flashes, is bedoeld om het taboe rondom de overgang te doorbreken en de diversiteit van vrouwen in deze levensfase te laten zien.
Aflevering 7 Mannen
Deze aflevering behandelt de overgang bij mannen, de andropauze, en de invloed op hun seksualiteit en levensfase. Wij hebben deze aflevering niet afgeluisterd wegens het snelle praten en harde muziek.
Alevering 8 Leven na de overgang
Elles spreekt met een aantal vrouwen over hoe zij terugkijken op hun overgang en wat deze fase hen uiteindelijk heeft gebracht. Ze spreken over persoonlijke veranderingen, zoals een groter gevoel van evenwicht en het vermogen om beter te relativeren. Maaike Meier vertelt bijvoorbeeld dat ze na de overgang veel directer werd en zich sindsdien meer in evenwicht voelt
Deze aflevering benadrukt het belang van wederzijds begrip en steun tussen vrouwen, ongeacht hun levensfase.
Bonusaflevering
In de bonusaflevering praat Elles na met een aantal hoofdpersonen uit de podcast en met luisteraars die gereageerd hebben. Ze gaan met name in op de vraag: is er door de podcast wat veranderd in hoe we over de overgang praten.
Gynaecoloog Dorenda van Dijken stelt dat de podcast heeft bijgedragen aan het bespreekbaar maken van de overgang, door vrouwen te helpen praten over hun klachten en ervaringen. Ze merkt op dat er nog steeds weinig kennis is bij zorgprofessionals, waaronder gynaecologen, over de overgang, wat de noodzaak van dergelijke initiatieven duidelijk maakt.
Mooie eerste kennismaking met de overgang
Opvliegers biedt een duidelijke en informatieve eerste kijk op de overgang en behandelt alle relevante onderwerpen, Als je alle afleveringen hebt beluisterd ben je eigenlijk al een aardig eind op weg in de materie.
De afwisseling van persoonlijke ervaringen met nuchtere informatie en de kijk van experts als gynaecologen Dorenda van Dijken en Herman Depypere, overgangsconsulent Jos Teunis, Eveline Bakker van Stichting Vuurvrouw en psycholoog Christien Schmitz werkt goed. Ook Isa Hoes en Medina Schuurman komen af en toe aan het woord. Zij hebben zelf ervaring met de overgang en samen een podcast waarin het ook ter sprake komt: Praktijk Isa & Medina
Is de podcast geschikt voor luisteraars met ME?
ME-patiënten raken natuurlijk snel overprikkeld door geluid. Elke aflevering bevat wat muziek en als je daar niet tegen kunt, is deze podcast niet geschikt voor jou.
De geluidskwaliteit is over het algemeen goed. Wel zijn er een paar keer gesprekken die door elkaar heen lopen of is er opgenomen in een grotere ruimtes, waardoor het heel hol klinkt. Ook dat kan erg overprikkelen.
Opvliegers is te beluisteren via NPO: https://tinyurl.com/4zay9uwu
En ook via https://podbay.fm/p/opvliegers (wat volgens ons ook in België te beluisteren is).
Vrouw met ME 