Een boek over het ingrijpende effect dat hormonen kunnen hebben op het leven van vrouwen.
In haar boek Hormonen en vrouwen laat psycholoog Estrella Montoya zien hoe vrouwelijke hormonen als oestrogeen en progesteron het brein, gedrag en emoties beïnvloeden, van puberteit tot na de overgang.
Wat haar insteek uniek maakt, is de combinatie van wetenschappelijke onderbouwing, maatschappelijke reflectie én persoonlijke betrokkenheid.
Ze schrijft niet alleen over hormonen, maar ook over de invloed van medische blinde vlekken (vanuit mannelijk perspectief) en over hardnekkige mythes rond ‘typisch vrouwelijk’ gedrag.
Het boek is opgebouwd rond de belangrijkste hormonale fases: puberteit, menstruatiecyclus, zwangerschap, anticonceptie en menopauze.
Elk hoofdstuk is een combinatie van biologische uitleg, een duik in de hersenen en het gedrag, om vervolgens ook de maatschappelijke context mee te nemen.
De informatieve tekst wordt daarbij steeds afgewisseld en geïllustreerd met ervaringsverhalen van vrouwen. Die verhalen zorgen voor herkenning, nuance en een toegankelijkere verdieping.
Voor vrouwen met ME is deze benadering bijzonder relevant. Veel van ons merken dat hormonale schommelingen de uitputting, ernst van het ziekzijn, overprikkelbaarheid of stemming beïnvloeden, maar daar wordt zelden serieus naar gekeken in de spreekkamer. Montoya laat zien dat dit niet ‘tussen de oren’ zit, maar in het lichaam, in het brein, in het hormonale systeem. Dat kan veel vrouwen helpen om hun eigen ervaringen te valideren, en maakt het boek óók waardevol als je zoekt naar woorden richting je arts.
Het is bepaald geen lichte kost. Verschillende recensenten benoemen dat Montoya wel wat verwacht van de lezer, en daar zijn we het helemaal mee eens.
Zeker het tweede hoofdstuk over het hormoongevoelige brein, vraagt om veel concentratie en enige voorkennis. Het zit vol begrippen als HPA-as, neurotransmitters en hersengebieden. Het vroeg behoorlijk wat van ons brain fog-brein en we begrepen zeker niet alles.
Maar wie zich eraan waagt en toch doorploetert, wordt beloond met een diepgaander kennis van hoe hormonen zich verhouden tot stress, stemming en hersenontwikkeling. Tegelijk is het goed te weten dat elk hoofdstuk ook los te lezen is. Je kunt kiezen wat voor jou nu relevant is, bijvoorbeeld de overgang of anticonceptie. Wie overbelast raakt door de theorie, kan zich beperken tot de ervaringsverhalen of het boek in etappes lezen.
Praktische tip: het boek is ook als luisterboek beschikbaar. Dat kan helpen als lezen te veel vraagt. Ik wisselde het af: eerst een stuk luisteren en dan hetzelfde stuk lezen. Dat werkte goed voor mij.
Volgens boekensite Hebban is de combinatie van droge feiten en persoonlijke ervaringen effectief: “Het boek is leerzaam, soms pittig, maar wel de moeite waard.”
De krant NRC noemt het “een broodnodige uitleg over hoe hormonen vrouwen kunnen beïnvloeden, zonder het te versimpelen tot ‘het zullen je hormonen wel zijn’.”
En ‘Antwerpen Leest’ noemt het boek ‘boeiend en belangrijk, juist omdat Montoya ook benoemt wat we nog níét weten.‘
Hormonen en vrouwen is geen zelfhulpboek, maar een inhoudelijk sterk, diepgaand en maatschappelijk urgent werk. Het haalt vrouwelijke hormonen weg uit de sfeer van vage klachten en er lacherig over doen. Montoya plaatst hormonen waar ze thuishoren: in het centrum van gezondheid, gedrag en wetenschap.
Haar insteek is dat informatie over hormonen “cruciaal is voor herkenning en erkenning van de ingrijpende effecten die hormonen kunnen hebben in het leven van een vrouw.” Daar heeft ze met dit boek een waardevolle bijdrage aan geleverd.
Hormonen en vrouwen. De invloed van hormonale veranderingen op hersenen, gedrag en emoties. Estrella Montoya
239 pagina’s
Vrouw met ME 